شیر پروانه‌ای یک نوع شیر صنعتی است که از یک دیسک دایرهای یا مستطیلی که میتواند به دور خود بچرخد، برای کنترل یا مسداد کردن مسیر جریان سیال استفاده می‌شود. این شیرها از دیگر انواع شیرها کمتر وزن دارند و در عین حال ارزانتر هستند.
شیر پروانه‌ای مطابق استاندارد api609 طراحی می‌شود و به مدلهای شیر پروانه‌ای ویفری، شیر پروانه‌ای لاگ، شیر پروانه‌ای فلنج دار و شیر پروانه‌ای بدنه باریک تقسیم می‌شود.
این نوع شیر برای قطع و وصل و کنترل جریان سیال با عملگر اهرم، گیربکس، پنوماتیک، برقی و یا هیدرولیکی استفاده می‌شود.
